Không trả tiền bán hộ tài sản thì bị tội gì?

Câu hỏi:

Trả lời:

Trả lời:
Điểm a khoản 1 Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”, theo đó:

“Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả.”

Trong trường hợp được nêu, người chủ tài sản nhờ người khác mang tài sản đi bán hộ, có thỏa thuận về thời hạn phải trả lại tiền sau khi bán. Người được nhờ bán đã bán tài sản, nhận hoa hồng theo thỏa thuận, nhưng khi đến hạn thanh toán lại không trả và giải thích rằng số tiền đã tiêu hết (đi chơi, ăn nhậu, karaoke…). Hành vi này về bản chất có dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ dân sự, tuy nhiên để khẳng định có đủ yếu tố cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo điểm a khoản 1 Điều 175 BLHS hay không thì phải đánh giá đúng và đầy đủ các yếu tố khách quan của tội phạm.
Cụ thể, hành vi phạm tội theo quy định nêu trên chỉ được xác định khi đồng thời thỏa mãn hai điều kiện bắt buộc sau đây:
Đã đến thời hạn phải trả lại tiền theo thỏa thuận trong giao dịch dân sự hoặc hợp đồng.
Tại thời điểm đến hạn trả, người giữ tiền có điều kiện, khả năng trả lại tài sản nhưng cố tình không trả (cố tình trốn tránh nghĩa vụ, có nguồn tiền nhưng không trả, tẩu tán tài sản, sử dụng thủ đoạn che giấu, kéo dài thời gian để chiếm đoạt…).
Như vậy, việc người này nêu lý do “đã tiêu hết tiền” không tự động đồng nghĩa với việc đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Trong thực tế tố tụng, đây chỉ là lời khai chủ quan, không làm thay đổi trách nhiệm xem xét của cơ quan điều tra. Cơ quan có thẩm quyền vẫn phải tiến hành các hoạt động điều tra cần thiết để xác định:
- Người này còn tài sản khác có thể dùng để thanh toán hay không;
- Có thu nhập, nguồn tài chính, điều kiện kinh tế để thực hiện nghĩa vụ;
- Có hành vi cố tình trốn tránh, che giấu, không hợp tác hoặc đẩy trách nhiệm sang người khác;
Có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối ngay từ đầu trong việc nhận tài sản, bán tài sản hay không.
Chỉ khi chứng minh được rằng tại thời điểm đến hạn trả, người này vẫn có khả năng, điều kiện trả tiền nhưng cố ý không trả, thì mới có căn cứ xử lý hình sự theo điểm a khoản 1 Điều 175 BLHS năm 2015. Ngược lại, nếu họ thực sự không còn khả năng thanh toán do nguyên nhân khách quan, không có hành vi lẩn tránh, không có điều kiện trả, thì quan hệ này thường được xác định là tranh chấp dân sự, giải quyết theo pháp luật dân sự và hợp đồng, không đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Do đó, trong tình huống nêu trên, mặc dù đối tượng trình bày đã tiêu hết số tiền bán tài sản, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải xác minh toàn diện về điều kiện, khả năng thanh toán và ý chí chủ quan của người này tại thời điểm đến hạn. Chỉ khi có căn cứ chứng minh hành vi “cố tình không trả” dù có điều kiện mới xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 175 BLHS.

Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến Pháp luật Hình sự, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0909160684 để nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.

Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.

Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ Tư vấn Pháp luật Hình sự , chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0978845617, và Email [info@luatsuhcm.com]
Chúng tôi hiểu rằng, vấn đề pháp lý về Pháp luật Hình sự có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc, thời gian, chi phí của bạn. Hãy để đội ngũ Luật sư của chúng tôi đồng hành và hỗ trợ bạn giải quyết các vấn đề pháp lý một cách hiệu quả và chuyên nghiệp nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng Quý khách hàng trên mỗi bước đường pháp lý.