Hiểu thế nào về hành vi làm cho quan hệ hôn nhân dẫn đến ly hôn?

Câu hỏi:

Trả lời:

Quy định “làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn” được nêu tại điểm a khoản 1 Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 – là một trong những dấu hiệu bắt buộc để xác định trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng:

"1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;"

Theo quy định này, hành vi phạm tội được hiểu là: người đang có vợ hoặc có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có vợ, có chồng. Nếu hành vi đó dẫn đến hậu quả làm cho quan hệ hôn nhân hợp pháp của một hoặc cả hai bên bị đổ vỡ, phải ly hôn, thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều luật trên.

Khái niệm “ly hôn” được giải thích rõ tại khoản 14 Điều 3 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, theo đó:

“Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án”.

Như vậy, việc xác định “dẫn đến ly hôn” trong trường hợp này không chỉ dừng lại ở việc hai bên vợ chồng ly thân, mâu thuẫn hoặc không còn chung sống, mà phải có bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Từ các quy định nêu trên có thể hiểu rằng, nếu hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng gây ra hậu quả thực tế là quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên bị Tòa án giải quyết cho ly hôn, thì đây là dấu hiệu đủ để cấu thành tội phạm theo điểm a khoản 1 Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Trong trường hợp hành vi chưa gây ra hậu quả ly hôn, nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn tiếp tục vi phạm, thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 1 Điều 182 của Bộ luật này.