Xác định tội danh đối với hành vi hủy hoại tài sản thuộc khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc danh lam thắng cảnh

Câu hỏi:

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác mà thiệt hại có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp luật định, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp tài sản bị hủy hoại là phần của khu di tích, danh lam thắng cảnh, nếu hành vi này làm cho tài sản đó bị hư hỏng, mất hoặc giảm giá trị sử dụng hoặc không thể phục hồi thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 178, với khung hình phạt tùy thuộc vào giá trị tài sản và mức độ thiệt hại (giá trị từ 100 triệu đồng trở lên thuộc khung tăng nặng, có thể bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm hoặc cao hơn ở các trường hợp nghiêm trọng).

Bên cạnh đó, Điều 345 Bộ luật Hình sự quy định về tội vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh gây hậu quả nghiêm trọng. Người nào có hành vi trái pháp luật làm thay đổi hiện trạng, xâm phạm, hủy hoại di tích, danh lam thắng cảnh, gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị xử lý về tội danh này. Trường hợp này là những hành vi xâm phạm đến chế độ quản lý nhà nước đối với danh lam, thắng cảnh, không chỉ làm hư hỏng tài sản mà còn xâm phạm trực tiếp đến giá trị văn hóa, lịch sử của di tích, gây tổn thất về mặt tinh thần, văn hóa hoặc làm biến dạng, mất đi giá trị gốc của khu di tích thì có thể bị xử lý theo Điều 345.

Trên thực tế, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét cụ thể từng hành vi và hậu quả để xác định tội danh phù hợp. 
Trong một số trường hợp đặc biệt, nếu hành vi vừa thỏa mãn dấu hiệu của Điều 178 vừa thỏa mãn dấu hiệu của Điều 345, thì cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét xử lý đối với tội danh có tính chất, mức độ nguy hiểm hơn, hoặc áp dụng nguyên tắc một hành vi chỉ bị xử lý về một tội, để tránh việc xử lý trùng lặp.