Nhà đất chưa có sổ hồng, ly hôn chia như thế nào?

Việc sở hữu nhà đất nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ) là một tình trạng khá phổ biến tại Việt Nam. Vấn đề trở nên đặc biệt phức tạp khi cặp vợ chồng sở hữu tài sản này quyết định ly hôn. Nhiều người lo lắng rằng liệu tài sản này có được pháp luật công nhận và phân chia hay không. Bài viết này sẽ phân tích các quy định của pháp luật về vấn đề này.
Chia tai san nha dat chua co so

Chia tai san nha dat chua co so

1. Nhà đất chưa có sổ thì ly hôn được không?

Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì:
"Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng
1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng."
Yếu tố quyết định ở đây là thời điểm và nguồn gốc tạo lập tài sản. Nếu nhà đất được mua hoặc tạo lập trong thời kỳ hôn nhân từ thu nhập chung, công sức của cả hai vợ chồng thì vẫn được xem là tài sản chung, bất kể chưa có Sổ đỏ.
Việc không có Sổ đỏ không làm mất đi bản chất "tài sản chung" của nhà đất. Nó là một thiếu sót về mặt thủ tục pháp lý, gây khó khăn trong việc chứng minh.

2. Điều kiện để yêu cầu phân chia nhà đất

Khi giải quyết yêu cầu ly hôn, Tòa án sẽ không thể ngay lập tức chia nhà đất như tài sản thông thường mà phải xem xét tình trạng pháp lý của nó. Có hai trường hợp chính sẽ xảy ra:
Trường hợp 1: Nhà đất đủ điều kiện được cấp Sổ đỏ
Nếu Tòa án xác định thửa đất có nguồn gốc rõ ràng, sử dụng ổn định, không có tranh chấp và phù hợp với quy hoạch (tức là đủ điều kiện để được cấp Sổ đỏ theo quy định của Luật Đất đai 2024), Tòa án sẽ tiến hành phân chia.
Tuy nhiên, Toà án sẽ ưu tiên, khuyến khích các bên tự thoả thuận về việc phân chia tài sản chung. Nếu không thể thoả thuận được thì Toà án sẽ chia đôi tài sản những sẽ xem xét đến các yếu yếu tố được quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình, như sau:
+ Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng.
+ Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung.
+ Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp.
+ Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
Trong bản án, Tòa án sẽ ghi nhận quyền sử dụng đất của mỗi người đối với phần diện tích được chia. Người được chia tài sản có quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục xin cấp Sổ đỏ theo phán quyết của Tòa án.
Trường hợp 2: Nhà đất không đủ điều kiện được cấp Sổ đỏ
Đây là trường hợp phức tạp hơn. Nếu nhà đất không có nguồn gốc hợp pháp, đang có tranh chấp với người khác, hoặc vi phạm quy hoạch (ví dụ: đất lấn chiếm, đất nông nghiệp xây nhà trái phép...), Tòa án sẽ không chia quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, Tòa án có thể công nhận và phân chia giá trị các công trình xây dựng trên đất (nhà cửa, vật kiến trúc...).Tòa án sẽ xác định tổng giá trị công sức và tiền bạc mà hai vợ chồng đã đầu tư vào mảnh đất đó để tiến hành phân chia.

>> Xem thêm: Luật sư tư vấn và giải quyết tranh chấp ly hôn tại Tòa án

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề "Sổ tiết kiệm có chia khi ly hôn" nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề "Nhà đất chưa có sổ ly hôn chia thế nào" chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.

Tác giả: LS Tô Đình Huy