1. Thế nào là người chưa thành niên ?
Người chưa thành niên phạm tội là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là phạm tội. Đây là chủ thể của tội phạm nhưng cũng là đối tượng được bảo vệ đặc biệt. Sau đây là một số lưu ý khi xử lý người chưa thành niên phạm tội.
2. Quy định áp dụng Bộ luật hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội
Điều 90 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:
Áp dụng Bộ luật hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự theo những quy định của Chương này; theo quy định khác của Phần thứ nhất của Bộ luật này không trái với quy định của Chương này.
Theo quy định của pháp luật hiện hành thì người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự.
3. Nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), một số nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội như sau:
- Người dưới 18 tuổi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật này, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng các biện pháp quy định tại Mục 2 Chương XII:
+ Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng, trừ trường hợp quy định tại Điều 134; Điều 141; Điều 171; Điều 248; Điều 249; Điều 250; Điều 251; Điều 252.
+ Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại khoản 2 Điều 12 của Bộ luật này, trừ trường hợp quy định tại Điều 123; Điều 134, các khoản 4, 5 và khoản 6; Điều 141, Điều 142; Điều 144; Điều 150; Điều 151; Điều 168; Điều 171; Điều 248; Điều 249; Điều 250; Điều 251; Điều 252.
+ Người dưới 18 tuổi là người đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể trong vụ án.
- Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.
- Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp giáo dục khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.
Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người dưới 18 tuổi phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đủ 18 tuổi trở lên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất.
Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.
- Án đã tuyên đối với người chưa đủ 16 tuổi phạm tội, thì không tính để xác định tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm.
Như vậy, người dưới 18 tuổi phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự nếu rơi vào các trường hợp được quy định, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả. Điều này thể hiện rõ nguyên tắc nhân đạo, ưu tiên giáo dục, cải tạo thay vì trừng phạt. Đặc biệt, người chưa thành niên đồng phạm nhưng giữ vai trò không đáng kể cũng có thể được xem xét miễn trách nhiệm hình sự, nhằm tạo cơ hội để các em sửa chữa lỗi lầm và hòa nhập cộng đồng.
Pháp luật nghiêm cấm áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình với người dưới 18 tuổi phạm tội. Chỉ khi biện pháp giáo dục không có hiệu quả, Tòa án mới áp dụng hình phạt tù có thời hạn, và mức án này luôn được giảm nhẹ hơn so với người thành niên phạm tội cùng hành vi. Điều này cho thấy định hướng khoan dung và cải tạo, hướng đến phục hồi thay vì loại bỏ người chưa thành niên ra khỏi xã hội.
Người dưới 18 tuổi phạm tội không bị áp dụng các hình phạt bổ sung như cấm hành nghề, phạt tiền… Đồng thời, nếu phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi, án đã tuyên sẽ không được tính để xác định tái phạm hay tái phạm nguy hiểm. Đây là chính sách nhân đạo đặc biệt, nhằm không tạo tiền lệ nặng nề cho quá trình cải tạo và phát triển nhân cách của người chưa thành niên.
4. Dịch vụ luật sư bào chữa người chưa thành niên
Việc tham gia tố tụng của người bào chữa theo quy định tại Khoản 2 Điều 57, Điều 58 và Điều 305 BLTTHS
1. Bắt buộc phải có người bào chữa tham gia tố tụng trong các vụ án có bị can, bị cáo là người chưa thành niên. Mọi trường hợp không có người bào chữa tham gia tố tụng trong các vụ án có bị can, bị cáo là người chưa thành niên là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, trừ trường hợp họ hoặc người đại diện hợp pháp của họ từ chối người bào chữa. Người bào chữa có thể là: luật sư ; người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo; bào chữa viên nhân dân.
2. Khi giao quyết định tạm giữ hoặc quyết định khởi tố bị can, cơ quan ra quyết định phải thông báo cho người bị tạm giữ, bị can là người chưa thành niên và người đại diện hợp pháp của họ về quyền có người bào chữa.
3. Người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo là người chưa thành niên có thể lựa chọn người bào chữa theo quy định của pháp luật hoặc tự mình bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo.
4. Trường hợp bị can, bị cáo là người chưa thành niên hoặc người đại diện hợp pháp của họ không lựa chọn được người bào chữa thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án phải yêu cầu Đoàn luật sư phân công Văn phòng luật sư cử người bào chữa cho họ hoặc đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức thành viên của Mặt trận cử người bào chữa cho thành viên của tổ chức mình, trừ trường hợp người chưa thành niên hoặc người đại diện hợp pháp của họ từ chối.
Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án phải đề nghị Tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý thực hiện trợ giúp pháp lý cho bị can, bị cáo là trẻ em không nơi nương tựa và có thể đề nghị trợ giúp pháp lý cho bị can, bị cáo là người chưa thành niên khác.
5. Trường hợp bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ từ chối người bào chữa thì phải lập biên bản lưu trong hồ sơ vụ án.
6. Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng phải tạo điều kiện cho người bào chữa thực hiện quyền tiếp xúc, gặp gỡ với bị can, bị cáo là người chưa thành niên theo quy định của pháp luật.
Văn phòng luật sư Tô Đình Huy tự hào về đội ngũ luật sư, chuyên viên có chuyên môn giỏi, giàu kinh nghiệm, làm việc có trách nhiệm và uy tín. Chúng tôi cam kết sẽ đem lại cho Quý khách hàng những dịch vụ chất lượng tốt nhất cùng với những giải pháp hiệu quả và toàn diện nhằm giúp Quý khách hàng tháo gỡ mọi khó khăn đang gặp phải.
>> Tham khảo: Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án hình sự
5. Thông tin liên hệ Văn phòng luật sư Tô Đình Huy
Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến bào chữa người chưa thành niên trong vụ án hình sự, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0909160684 LS. Phụng, 0978845617 LS. Huy để nhận được sự tư vấn về dịch vụ luật sư bào chữa người chưa thành niên với mức phí phù hợp và được hỗ trợ kịp thời.
Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.
Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.
Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ bào chữa người chưa thành niên, chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0909160684 LS. Phụng, 0978845617 LS. Huy, và Email: info@luatsuhcm.com.
>> Tham khảo: Dịch vụ luật sư kháng cáo cho người chưa thành niên
Luật sư kháng cáo cho người chưa thành niên
Chúng tôi trên mạng xã hội