Khi một người qua đời mà không để lại di chúc, việc phân chia tài sản của họ sẽ được thực hiện theo quy định pháp luật về thừa kế. Thủ tục khai nhận di sản thừa kế trong trường hợp này thường phức tạp hơn, bởi cần xác định đầy đủ hàng thừa kế, phần tài sản chung – riêng, cũng như những người có quyền và nghĩa vụ liên quan. Vì vậy, người thừa kế cần hiểu rõ quy trình, hồ sơ cần chuẩn bị và các bước làm việc với cơ quan công chứng hoặc tòa án để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy sẽ cung cấp cho bạn đọc hướng dẫn khai di sản thừa kế không có di chúc theo quy định pháp luật mới nhất.
Thừa kế đất đai không có di chúc là một trong hai hình thức chia thừa kế tài sản là đất đai theo quy định của Bộ luật Dân sự hiện hành. Theo đó, người thừa kế sẽ được nhận di sản thông qua hai hình thức: theo di chúc và khi không có di chúc thì chia theo pháp luật.
Do đó, thừa kế đất đai không có di chúc là hình thức nhận thừa kế mà người thừa kế sẽ nhận di sản theo hàng thừa kế, đáp ứng đủ điều kiện và việc thừa kế được thực hiện theo thủ tục thừa kế do pháp luật quy định. Trong đó:
- Hàng thừa kế: Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, người thừa kế được chia thành 03 hàng và những người ở cùng hàng được hưởng phần di sản thừa kế bằng nhau, chỉ khi không còn ai ở hàng trên thì hàng dưới mới được hưởng:
Hàng thứ nhất: Gồm vợ chồng, cha mẹ đẻ và nuôi, con đẻ, con nuôi của người để lại di sản thừa kế.
Hàng thứ hai: Gồm ông bà nội và ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột của người để lại di sản thừa kế mà người này gọi người chết là ông bà nội, ông bà ngoại.
Hàng thứ ba: Gồm cụ nội và ngoại; bác chú cậu cô dì ruột; cháu ruột mà người này gọi người để lại di sản thừa kế là bác chú cậu cô dì ruột; chắt ruột của người chết.
- Điều kiện hưởng thừa kế theo pháp luật: Để được hưởng thừa kế theo pháp luật, cần thỏa mãn một trong số những điều kiện được quy định tại Tại khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Để công chứng trong trường hợp thừa kế theo pháp luật, trình tự, thủ tục thực hiện gồm các bước như sau:
Bước 1: Người thừa kế chuẩn bị và nộp đầy đủ hồ sơ
Bước 2: Công chứng viên kiểm tra, xem xét đầy đủ hồ sơ, giấy tờ; nghe và xem xét trường hợp chia thừa kế của người yêu cầu công chứng và đưa ra quyết định:
- Tiếp nhận, thụ lý và ghi vào sổ công chứng.
- Từ chối công chứng.
- Yêu cầu người thừa kế bổ sung giấy tờ, tài liệu còn thiếu.
Bước 3: Công chứng viên phải soạn thảo văn bản niêm yết công khai tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người chết. Nếu nơi này và nơi có đất khác nhau thì công chứng viên còn cần phải niêm yết tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất.
Trong văn bản thông báo niêm yết, cần phải có đầy đủ các nội dung: Họ tên người để lại di sản, người thừa kế; thông tin về di sản thừa kế, thời gian bắt đầu niêm yết và thời gian kết thúc niêm yết…
Việc niêm yết này được thực hiện trong 15 ngày làm việc.
Bước 4: Sau khi nhận được kết quả niêm yết từ Uỷ ban nhân dân cấp xã, công chứng viên sẽ hướng dẫn người thừa kế ký vào một trong hai văn bản: Thoả thuận phân chia di sản hoặc khai nhận di sản nếu không có khiếu nại, tố cáo về nội dung chia thừa kế.
Bước 5: Công chứng viên đối chiếu bản chính với bản sao giấy tờ đã được người yêu cầu công chứng nộp trước đó. Nếu đầy đủ hồ sơ thì ký xác nhận vào từng trang của văn bản chia thừa kế, ký tên vào lời chứng và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.
Thời gian thực hiện công chứng là từ 02 - 10 ngày làm việc không kể thời gian xác minh, niêm yết thông báo và nhận kết quả niêm yết.
>>> Tham khảo bài viết: "Chi phí khai di sản thừa kế mới nhất"
"Tư vấn thủ tục kê khai di sản thừa kế"
2. Hồ sơ cần chuẩn bị để nhận thừa kế tài sản không có di chúc gồm những gì?
Hồ sơ cần chuẩn bị để nhận thừa kế tài sản không có di chúc gồm:
- Phiếu yêu cầu công chứng ghi rõ họ tên, địa chỉ người yêu cầu công chứng, nội dung cần công chứng.
- Dự thảo hợp đồng để nhận thừa kế tài sản không có di chúc.
- Bản sao giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng.
- Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc bản sao giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp hợp đồng, giao dịch liên quan đến tài sản đó.
- Bản sao giấy tờ khác có liên quan đến hợp đồng, giao dịch mà pháp luật quy định phải có.
- Giấy chứng tử của người để lại di sản thừa kế.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Ngoài ra theo quy định Luật Công chứng 2024 thì hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản khai nhận di sản còn cần chuẩn bị những giấy tờ sau:
- Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Khai nhận di sản thừa kế là thủ tục nhằm xác lập quyền tài sản đối với di sản thừa kế của người thụ hưởng trong di chúc hoặc người thuộc hàng thừa kế theo quy định của pháp luật tại thời điểm phát sinh quyền thừa kế sau khi người để lại di sản thừa kế chết.
Các quy định pháp luật hiện nay không bắt buộc người thừa kế phải khai nhận di sản thừa kế. Tuy nhiên, để hợp pháp hóa quyền sở hữu của mình đối với di sản do người chết để lại, thì khai nhận di sản thừa kế là cần thiết. Để khai nhận di sản thừa kế, bạn cần làm thủ tục tại văn phòng công chứng/ phòng công chứng. Sau đây là hướng dẫn khai di sản thừa kế không có di chúc chuẩn pháp luật hiện hành như sau:
Người thừa kế cần đảm bảo văn bản khai nhận di sản thừa kế đảm bảo gồm những nội dung sau:
– Họ, tên của người để lại di sản;
– Họ, tên của những người thỏa thuận phân chia hoặc khai nhận di sản thừa kế;
– Quan hệ của những người thỏa thuận phân chia hoặc khai nhận di sản thừa kế với người để lại di sản thừa kế;
– Danh mục di sản thừa kế;
– Khai nhận/phân chia di sản;
– Cam đoan về tính pháp lý của các loại giấy tờ, về quan hệ nhân thân, quan hệ hôn nhân của người để lại di sản và người thừa kế,…
Bên cạnh đó, văn bản khai nhận/phân chia di sản phải được lập thành văn bản, phải được công chứng, chứng thực theo quy định của Luật Công chứng năm 2014.
Khi khai di sản thừa kế không có di chúc, cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo thủ tục hợp pháp và tránh phát sinh tranh chấp:
Thứ nhất, xác định đúng hàng thừa kế
Theo Bộ luật Dân sự, di sản thừa kế theo pháp luật sẽ được chia theo hàng thừa kế. Hàng thứ nhất gồm vợ hoặc chồng, cha mẹ và con của người chết; nếu không còn ai ở hàng này thì mới chuyển sang hàng thứ hai và tiếp theo. Việc xác định đúng hàng thừa kế là cơ sở quan trọng để tránh bỏ sót hoặc chia sai phần di sản, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh tranh chấp về sau.
Thứ hai, phải có sự tham gia của tất cả đồng thừa kế
Trong quá trình khai nhận hoặc phân chia di sản, tất cả những người thuộc hàng thừa kế hợp pháp phải được thông báo, tham gia ký kết hoặc có văn bản ủy quyền hợp pháp. Nếu thiếu một trong những người thừa kế thì văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản có thể bị vô hiệu, dẫn đến việc thủ tục không được công nhận và dễ bị khởi kiện.
Thứ ba, chứng minh nguồn gốc tài sản
Một trong những yêu cầu quan trọng là phải có giấy tờ chứng minh tài sản thực sự thuộc sở hữu của người để lại di sản, chẳng hạn như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ nhà ở, sổ tiết kiệm, giấy đăng ký xe… Trong trường hợp tài sản chung (như tài sản của vợ chồng), cần làm rõ phần di sản thuộc quyền của người đã mất để đảm bảo việc chia thừa kế được chính xác.
Thứ tư, công chứng, chứng thực văn bản thỏa thuận
Theo quy định, văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực tại tổ chức hành nghề công chứng. Đây là căn cứ pháp lý để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện thủ tục sang tên hoặc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người thừa kế. Nếu không thực hiện công chứng, văn bản sẽ không có giá trị pháp lý và không được chấp nhận trong giao dịch.
Thứ năm, thanh toán nghĩa vụ tài sản của người chết
Trước khi chia di sản, cần dùng phần di sản để thanh toán các nghĩa vụ tài sản và các khoản nợ của người chết, bao gồm nợ cá nhân, thuế, hoặc các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định. Người thừa kế không được nhận toàn bộ di sản nếu chưa thực hiện nghĩa vụ này, bởi nguyên tắc pháp luật luôn bảo đảm quyền lợi của bên chủ nợ trước khi chia tài sản cho người thừa kế.
Thứ sáu, thuế và lệ phí liên quan
Khi thực hiện thủ tục sang tên tài sản thừa kế như nhà đất, ô tô, xe máy hoặc các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, người thừa kế cần nộp thuế, lệ phí theo quy định, trừ trường hợp được miễn như thừa kế giữa vợ chồng, cha mẹ và con, hoặc giữa ông bà và cháu. Việc nắm rõ nghĩa vụ thuế và lệ phí giúp người thừa kế chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục, tránh tình trạng bị chậm trễ hoặc phát sinh chi phí bất ngờ.
Trong thực tế, khi một người mất mà không để lại di chúc, quá trình khai di sản thừa kế thường gặp nhiều khó khăn: phải xác định hàng thừa kế theo quy định pháp luật, chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân, chứng minh quyền sở hữu tài sản và tiến hành công chứng, đăng ký sang tên. Không ít trường hợp phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế, làm kéo dài thủ tục và ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp của các bên.
Hiểu được những vướng mắc đó, Văn phòng luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện thực hiện thủ tục khai di sản thừa kế không có di chúc với các nội dung chính sau:
Thứ nhất, tư vấn pháp luật thừa kế
Văn phòng luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật toàn diện về thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Chúng tôi giúp khách hàng hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành, xác định chính xác hàng thừa kế và quyền lợi mà từng người thừa kế được hưởng. Ngoài ra, khách hàng còn được giải thích chi tiết về thời hiệu yêu cầu chia di sản, thủ tục từ chối nhận di sản cũng như các trường hợp thừa kế thế vị để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp.
Thứ hai, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ khai di sản
Chúng tôi hướng dẫn khách hàng chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết như giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình, giấy tờ nhân thân và hồ sơ chứng minh quyền sở hữu tài sản. Đồng thời, văn phòng sẽ trực tiếp soạn thảo dự thảo Văn bản khai nhận di sản đối với trường hợp chỉ có một người thừa kế, hoặc Văn bản thỏa thuận phân chia di sản trong trường hợp có nhiều người thừa kế. Nhờ vậy, hồ sơ của khách hàng được hoàn chỉnh và đúng quy định ngay từ đầu.
Thứ ba, đại diện làm việc với cơ quan công chứng và cơ quan Nhà nước
Để tiết kiệm thời gian và công sức cho khách hàng, Văn phòng luật sư Tô Đình Huy nhận đại diện nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng và theo dõi quá trình niêm yết công khai tại UBND cấp xã/phường theo đúng quy định. Sau khi có văn bản công chứng, chúng tôi tiếp tục hỗ trợ khách hàng hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan tại Văn phòng đăng ký đất đai, cơ quan đăng ký xe, ngân hàng hoặc các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để sang tên và chuyển quyền sở hữu tài sản.
Thứ tư, giải quyết tranh chấp thừa kế (nếu phát sinh)
Trong những trường hợp có mâu thuẫn hoặc tranh chấp giữa các đồng thừa kế, văn phòng sẽ tư vấn chiến lược giải quyết phù hợp, từ thương lượng, hòa giải đến khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Đội ngũ luật sư nhiều kinh nghiệm của chúng tôi trực tiếp tham gia tố tụng, đại diện hoặc bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng, bảo đảm lợi ích chính đáng của họ được bảo vệ tối đa trong suốt quá trình giải quyết vụ việc.
Văn phòng luật sư Tô Đình Huy cam kết mang đến cho khách hàng dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và đảm bảo tính minh bạch trong mọi khâu xử lý. Chúng tôi luôn đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng lên hàng đầu, đồng thời bảo mật tuyệt đối mọi thông tin liên quan. Với kinh nghiệm giải quyết nhiều vụ việc thừa kế phức tạp, đội ngũ luật sư sẽ tư vấn giải pháp tối ưu, giúp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và thời gian cho thân chủ. Sự tận tâm, chuyên nghiệp và trách nhiệm là những giá trị cốt lõi mà chúng tôi luôn gìn giữ để khách hàng có thể yên tâm khi ủy thác công việc pháp lý.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị đã có bề dày hoạt động, với đội ngũ Luật sư được đào tạo bài bản, chính quy và có chuyên môn sâu trong việc cung cấp dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc. Với đội ngũ Luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong các hoạt động thực tiễn, cung cấp các dịch vụ pháp lý và đặc biệt là kinh nghiệm thực tế về dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc và các vấn đề liên quan, chúng tôi đã cung cấp dịch vụ pháp lý tốt nhất về dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc và mang lại sự hài lòng cho nhiều khách hàng.
Ngoài vấn đề chuyên môn, chúng tôi luôn thực hiện dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc với tinh thần, trách nhiệm và sự tận tâm cao nhất, xây dựng niềm tin, sự an tâm và an toàn pháp lý cho khách hàng.
Đồng thời, chúng tôi luôn ý thức tuân thủ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề Luật sư trong quá trình thực hiện dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc trong mối quan hệ với khách hàng, đồng nghiệp và các cơ quan Nhà nước, các cá nhân có liên quan trong quá trình thực hiện dịch vụ luật sư khai di sản thừa kế không có di chúc.
Chúng tôi cam kết và trách nhiệm bảo mật tất cả các khoản mục, điều kiện của hợp đồng/thỏa thuận nào được thiết lập, ký kết và tất cả giấy tờ, tài liệu, thông tin mà Văn phòng Luật sư có được từ dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc. Văn phòng Luật sư cam kết không công bố hay truyền đạt các vấn đề liên quan đến hợp đồng và công việc này đến Bên thứ ba nào khác mà không có sự đồng ý bằng văn bản của khách hàng, trừ trường hợp cơ quan Nhà nước yêu cầu.
Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0909160684 để nhận được tư vấn dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc và được hỗ trợ kịp thời.
Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.
Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.
Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc, chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0978845617, và Email [info@luatsuhcm.com]
Chúng tôi hiểu rằng, vấn đề pháp lý về dịch vụ khai di sản thừa kế không có di chúc có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc, thời gian, chi phí của bạn. Hãy để đội ngũ Luật sư của chúng tôi đồng hành và hỗ trợ bạn giải quyết các vấn đề pháp lý một cách hiệu quả và chuyên nghiệp nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng Quý khách hàng trên mỗi bước đường pháp lý.
Chúng tôi trên mạng xã hội